Kinderen Opvoeden Zonder Schreeuwen & Straffen ~ Deel I – 13 tips voor ouders

Zelfs als we het graag anders zouden willen doen, voelen we soms de neiging om te schreeuwen naar onze kinderen. Of denken we dat straf de enige oplossing is, of het enige wat helpt.

Gelukkig begrijpen we steeds beter dat straffen en schreeuwen niet effectieve manieren zijn om kinderen te begeleiden. Het lijkt misschien te werken in het moment, maar heeft het een erg negatief effect op het gevoel van eigenwaarde van kinderen, onze relatie met hen en de sociale en emotionele ontwikkeling. Onderzoek laat zien dat straffen op de lange termijn juist leidt tot meer ‘misdragingen’.

Kinderen begeleiden met begrip en compassie daarentegen helpt ze om op te groeien tot emotioneel gezonde volwassenen die voor zichzelf kunnen denken. Dat is niet hetzelfde als opvoeden zonder dat er grenzen zijn en een kind altijd maar zijn of haar zin geven.

Het gaat over kijken naar wat een kind echt nodig heeft. Over opvoeden vanuit verbinding en niet vanuit angst en dreigen. En over compassievolle oplossingen vinden die goed voelen voor jullie allebei en die ook nog werken.

In dit driedelige artikel deel ik inzichten en tips om kinderen te begeleiden zonder schreeuwen en straffen. 

Deel één gaat over dingen die we voor onszelf als ouders kunnen doen. Zodat we meer in balans zijn, minder snel triggeren, beter grenzen kunnen aangeven en makkelijker om kunnen gaan met de gevoelens van onze kinderen.

Deel I: 13 tips voor jou als ouder

Waar komt de neiging te willen schreeuwen of straffen vandaan?

Er zijn verschillende redenen waarom we de neiging te voelen om te schreeuwen of te straffen. Als je begrijpt waar gedrag vandaan komt, kun je het makkelijker veranderen. Dat geldt niet alleen voor kinderen 

Hier zijn de meest voorkomende: 

1. Wat we geloven of gewend zijn

We kunnen geloven dat straffen ‘de juiste’ manier is om met kinderen om te gaan. Dit verwijt krijg ik vaak: “Als je kinderen opvoedt zonder straf, hoe bereid je ze dan voor op het echte leven?”
We hebben patronen overgenomen uit onze eigen kindertijd en ze komen er vanzelf uit, ook al willen we het niet.
Of we weten niet hoe we het anders kunnen doen en wat wel werkt.

2. Emotionele triggers 

Kinderen kunnen als geen ander onverwerkte gevoelens in je triggeren. Sommige dingen schieten gewoon sneller in het verkeerde keelgat. Je kunt ze misschien rationeel verklaren, maar vrijwel altijd gaat het dan om triggers uit je eigen kindertijd of andere onverwerkte gevoelens. 

3. Te laat of helemaal geen duidelijke grenzen stellen 

Soms raken we ons geduld kwijt omdat we op een eerder moment geen duidelijk grens aan hebben gegeven. We vinden grenzen aangeven lastig, willen graag aardig gevonden worden of proberen een emotionele reactie te voorkomen.

4. Vergeten voor jezelf te zorgen 

Leven met kinderen is druk en vaak komen jouw behoeftes en wensen als laatste. Maar, als je niet genoeg tijd maakt voor jezelf en niet ook goed voor jezelf zorgt dan verlies je sneller je geduld en heb je minder ruimte voor de gevoelens van je kind. 

Hier zijn 13 tips die je daarbij kunnen helpen 

1. Maak jezelf ook een prioriteit

Als onze eigen behoeftes niet vervuld zijn, hebben we veel minder om te geven aan anderen. Als we moe zijn en geen energie hebben is het veel moeilijker om met de gevoelens van onze kinderen om te gaan. Zorg dus ook goed voor jezelf. Kijk naar de behoeftes die je zelf hebt en maak tijd voor jezelf om leuke dingen te doen en weer op te laden. 

2. Respecteer je eigen grenzen 

Gezonde grenzen zijn belangrijk voor kinderen, maar ze zijn ook erg belangrijk voor ons. Als we te lang of te ver over onze grenzen gaan, of laten gaan, raken we uiteindelijk ons geduld kwijt. We proberen soms te vermijden om ‘nee’ te zeggen of een grens te stellen omdat we bang zijn voor de emotionele reactie die daar op volgt of omdat we graag ‘aardig’ willen zijn voor onze kinderen. 

Maar dat we zielsveel van onze kinderen houden betekent niet dat het onze verantwoordelijkheid is om te zorgen dat ze altijd alleen maar blij zijn. Soms betekent het dat we hen en onszelf helpen door iets te doen wat vaak veel moeilijker is: liefdevol maar duidelijk ‘nee’ zeggen. 

3. Heel je eigen innerlijke kind 

Kinderen kunnen als geen ander onze eigen onverwerkte gevoelens in ons triggeren. We kunnen ons dan gekwetst, gefrustreerd of machteloos voelen waardoor we sneller de neiging krijgen om te schreeuwen of straffen. Kinderen kunnen ook onze onverwerkte gevoelens naar ons spiegelen als ze die oppikken. Een derde reden waarom het erg behulpzaam is om ons eigen innerlijke kind te helen is omdat we soms onze eigen onverwerkte gevoelens op onze kinderen projecteren. We denken dan de onprettige gevoelens die we zelf ervaren hebben als kind, te ‘zien’ in onze eigen kinderen, terwijl het uit onszelf komt. 

Omarm de delen in jou die liefde nodig hebben. Erken en accepteer de gevoelens die je zelf hebt en geef ze ruimte om er ook te mogen zijn. Vervolgens kun je het kind in jou, nu als volwassene, zelf alle aandacht, liefde en validatie geven die het niet genoeg gehad heeft. 

3. Heb realistische verwachtingen van je kind 

Als we onze kinderen meenemen naar openbare gelegenheden – de winkel, een restaurant, op visite – kunnen we niet van hen verwachten dat ze zich als volwassenen zullen gedragen. Jonge kinderen blijven niet een uur stilzitten aan tafel en een peuter krijgt soms een lekkere peuterbui in reactie op alle prikkels.

Als we ons eraan herinneren dat kinderen hun eigen ervaring mogen hebben en we er voor kiezen om het niet persoonlijk op te vatten, ons te schamen of ons schuldig te voelen zal het zowel voor onze kinderen als voor ons makkelijker en meer plezierig zijn. 

4. Probeer vertrouwen te houden 

Maak je als het even kan niet te druk als je kind zich ‘misdraagt’. Als we ons zorgen maken over het gedrag van onze kinderen, of ze misschien agressief of pesters zouden kunnen zijn, dan kunnen onze kinderen dit oppikken en die labels op zichzelf plakken. Ze kunnen dan gaan geloven dat ze ‘slecht’ zijn en zich daar meer naar gaan gedragen.

Een opmerking als: “wat ben je toch vervelend” kan heel lang blijven hangen bij een kind en onderdeel worden van de identiteit. Probeer grensoverschrijdend gedrag duidelijk maar zo kalm en nonchalant mogelijk niet toe te staan, zonder daar een sterk oordeel over te hebben. 

6. Grond, balanceer en schoon je eigen energieveld regelmatig op 

Als wij onhelder en ongebalanceerd zijn pikken onze kinderen dat snel op en reflecteren dit in hun gedrag. Als we zelf niet in balans zijn is het veel moeilijker om niet ons geduld te verliezen, emotioneel te worden of de neiging te voelen te gaan schreeuwen. 

Voor onze kinderen is ons gevoel, onze houding en instelling – rustig, zacht maar duidelijk – vaak nog veel belangrijker dan wat we precies tegen ze zeggen. 

Zorg goed voor je eigen energieveld door het regelmatig op te schonen, jezelf te gronden en weer in je eigen centrum te komen. Dit kun je bijvoorbeeld doen door te mediteren, energie oefeningen te doen, in het bos te lopen, bewust te douchen, yoga te doen, etc. Dat wat voor jou werkt en fijn voelt. 

7. Maak een anker 

Op een moment waarop je je ontzettend goed, kalm en in balans voelt, kies je een fysieke trigger. Bijvoorbeeld je duim tegen je ringvinger aandrukken, of je duim van je ene hand op het zachte plekje tussen je duim en wijsvinger op je andere hand. Deze fysieke trigger, of ‘anker’, houd je een tijdje vast totdat je voelt dat het genoeg is.

Je hebt nu een bewuste koppeling gemaakt tussen dit fysieke anker en het gevoel van kalmte en balans. Als je dit anker goed oplaadt kun je het elke keer als je dit gevoel van kalmte wilt oproepen in jezelf, bijvoorbeeld als je kind overstuur is, gebruiken door hetzelfde plekje weer aan te raken. 

8. Laat schuldgevoelens los 

Schuld en schaamte zijn de laagst vibrerende gevoelens die wij als mensen kunnen ervaren. Het is de emotionele staat die het verst verwijerd is van liefde, balans, kalmte, etc. Het is vanuit schuldgevoelens niet alleen veel moeilijker om bij die gevoelens van liefde en balans te komen, het leidt er vaak ook toe dat we sneller ons kind willen ‘pleasen’ en over onze grenzen heen zullen gaan. Waardoor onze kinderen alleen nog maar meer grenzen zullen opzoeken of uitbarstingen hebben en wij alleen maar sneller ons geduld zullen verliezen. 

Vaak is het ons eigen oordeel over onszelf wat onze schuldgevoelens oproept en vasthoudt. Wees lief voor jezelf, oefen met zacht zijn voor jezelf en geef jezelf toestemming om jezelf te vergeven. 

9. Wees lief voor jezelf 

Hoe meer we van onszelf houden hoe makkelijker het wordt om duidelijke grenzen aan te geven, omdat we voelen dat we het waard zijn om behoeftes en grenzen te hebben en omdat we de eventuele emotionele reactie die erop volgt minder zullen zien als een persoonlijke afwijzing. Hoe meer we van onszelf houden hoe minder we ons schudig voelen als we ‘fouten’ maken en hoe meer we onze kinderen een gezond eigenbeeld kunnen laten zien wat zij onbewust overnemen. 

Praat tegen jezelf zoals je dat tegen een kind zou doen, liefdevol en begripvol en niet als een harde criticus. Erken je eigen gevoelen en geef ze ruimte, hoe ‘stom’, ‘irrationeel’ of ‘onnodig’ je ze zelf ook vindt. Als je ze accepteert en omarmd zullen ze oplossen in plaats van vast komen te zitten. Ga met jezelf om zoals je zou willen dat je kind met zichzelf om zou gaan. Doe dingen voor jezelf die je leuk vindt en waar je van geniet. 

10. Wees aanwezig

Zo veel als het lukt, probeer echt aanwezig te zijn met je aandacht als je met je kind omgaat. Natuurlijk ben je wel eens moe of check je even je mail. Ben je soms even met je eigen dingen bezig. En heb je soms zo’n dag die je liever overslaat.

Maar – vooral gevoelige kinderen – voelen het héél duidelijk als je uitgecheckt bent. Bovendien erger je je sneller als je afwezig bent, je ademhaling wordt oppervlakkiger waardoor je nog vermoeider wordt en je laad zelf ook meer op van dingen doen met je volle aandacht.

11. Leer comfortabel te zijn met je eigen gevoelens

Vindt je het lastig als je kind boos is? Wil je je kind zo snel mogelijk troosten als het verdrietig is? Zijn sterke emoties bij je kind een trigger voor jou?

We vinden vervelende gevoelens vaak oncomfortabel. We willen vervelende gevoelens zo snel mogelijk ‘fixen’ en oplossen. Maar vervelende gevoelens horen er gewoon bij. En ze gaan vanzelf weer weg als ze ruimte krijgen.

Als jij je snel ongemakkelijk voelt als je kind sterke emoties heeft, vraag dan eens eerlijk aan jezelf hoe comfortabel je met je eigen gevoelens bent. Mag je gewoon een keer een baaldag hebben zonder schuldgevoel? Is het echt ok als jij je boos voelt? Geef jij ruimte aan je gevoelens – ook als ze vervelend zijn, of druk je ze liever weg? Hoe makkelijker je je eigen gevoelens er kunt laten zijn, hoe makkelijker je om kunt gaan met de gevoelens van je kind.

12. Ga voor ‘goed genoeg’

Kinderen hebben geen perfecte ouders nodig om lekker in hun vel te zitten. Als je wel eens onzeker bent over het mama of papa zijn (en wie is dat nou niet) – dan heb je soms het gevoel dat je enorm faalt, of dat er andere perfecte ouders zijn die van alles veel beter doen. Dat hoort een beetje bij het ouderschap denk ik. Je wilt het zo graag goed doen en je kind is je zo lief.

Maar perfect bestaat niet, kan niet en hebben kinderen ook helemaal niet nodig. Ga in plaats daarvan voor goed genoeg.
Gisteren super leuk quality-time gedaan maar vandaag nergens puf voor? – goed genoeg.
Een tweede keer pizza deze week omdat je gewoon even niet aan koken toekomt? – goed genoeg.
Je kind is aangekleed en heeft tanden gepoetst maar geen haren gekamd? – goed genoeg.

13. Wees niet bang of beschaamd om om hulp te vragen

It takes a village. Mama’s hebben tegenwoordig veel meer rollen en veel minder support uit de omgeving of familie. We hoeven ons niet te schamen als dingen zwaar of even ‘te veel’ voor ons zijn. Deel het met je partner of met je vrienden als je het moeilijk hebt, vindt een goeie oppasser zodat je meer tijd voor jezelf hebt, vindt een coach of de steun van andere ouders of leer nieuwe manieren om kinderen op te voeden zodat het makkelijker en fijner voor je wordt. 

Verder lezen?

Deel II van dit artikel gaat over kinderen. Wat maakt dat kinderen zich soms ‘ vervelend’ gedragen of dat ze heftige uitbarstingen hebben. Met veel praktische tips om je kind te helpen meer in balans te zijn.

Deel III gaat over het omgaan met ‘lastig’ gedrag en heftige emoties. Wat werkt en welke dingen juist averechts werken. Met heel veel praktische tips over andere, compassievolle én effectieve manieren om met ‘lastig’ gedrag om te gaan.

Je kunt een ebook van alle artikelen in deze serie en een overzicht van alle tips vinden gratis downloaden hier op de resource pagina

Leony

Hallo, ik ben Leony! Ik communiceer telepathisch met de ziel van kinderen of volwassenen en zie de wereld in energie. Dat klinkt misschien zweverig maar ik ben een grote fan van nuchter, down-to-earth en gezonde humor. Ik werk al jaren met ouders van nieuwetijdskinderen, ouders van gevoelige, intuïtieve en/of temperamentvolle kinderen die net een beetje 'anders' zijn. Ik help ouders de innerlijke wereld van hun kind nog beter te begrijpen.

Click Here to Leave a Comment Below

Leave a Reply: